آپادانه ( از كاخهاى تخت‌جمشيد ) سيزده ستون كاخ آپادانه در تخت جمشيد هنوز پابرخاست . در اين كاخ پادشاهان هخامنشى زندگى و فرمانروايى مىكردند . مىگويند كاخ آپادانه مركز بارعام شاهنشاهى هخامنشى بوده و 84 ستون داشته است و بر ديوارهاى آن نقوش چهره‌هاى مردم 22 ملت ديده مىشد كه تحت ارادهء پادشاه هخامنشى مىزيسته‌اند . تخت جمشيد : پلكان آپادانه آپارخى در دوره سلوكيان ساتراپ‌نشينها به واحدهاى كوچكترى به نام آپارخى و آپارخىها به هپيارخى تقسيم مىشدند . آپامه‌آ همسر ايرانى سلوكوس نيكاتر . آتاليق مترادف « اتابك » است ، كه نه تنها نزد تركان عثمانى ، بلكه در قفقاز و تركستان و نزد تيموريان و سلسله‌هاى ترك‌نژاد هند به كار رفته است . اين كلمه در قرن نوزدهم هنوز در ميان امراى بخارا و خيوه استعمال مىشد ، و يعقوب بيك ، امير كاشغر ، عنوان « آتاليق غازى » داشت . آتربان در آيين زرتشتى ، نگهبان آتش مقدس . نيز - آسروان . آتروپات ( Atropat ) خشتريى كه در زمان هخامنشيان در ماد كوچك ( آذربايجان ) حكومت مىكرد و در 328 ق . م . به تخت نشست . وى در آخرين جنگ داريوش در گوگامل از سرداران او بود . پس از شكست داريوش مطيع و طرفدار اسكندر شد و به فرمانروايى آذربايجان ابقا گرديد . پس از مرگ اسكندر در تقسيم اولى ايالات اسكندر در 322 ق . م . ماد كوچك بنا به موافقت پرديكاس نايب السلطنه در سهم آتروپات باقى مىماند . اين بقاياى طولانى آتروپات در ماد كوچك اقتدار او را بيفزود و از آن پس ، آن كشور را به نام او ، آتروپاتن ، گفتند . در پارسى قديم آتروپاتكان يعنى جاى آذربد يا آتروپات مىشود ، و آذربيجان يا آذربايجان معرب آن است . آتروپاتن ( Atropatene ) - آتروپات آتسز ابن محمد بن انوشتگين . ( جلوس 490 ه . ق . ) از اميران خوارزمشاهيان كه تا سال 530 هجرى قمرى تابع سلطان سنجر بود و از آن پس استقلال يافت و چند بار بين او و سنجر جنگ درگرفت و در سال 553